Tutorial: Tworzenie Dodatków dla FreeCAD
Cel Lekcji: Nauczenie się tworzenia brył (prostopadłościanów, cylindrów) za pomocą Pythona, zrozumienie struktury dokumentu FreeCAD i stworzenie dodatku, który buduje część parametryczną.
Część 1. Jak jest zorganizowany dokument w FreeCAD?
Zanim zaczniesz tworzyć obiekty, ważne jest, aby zrozumieć hierarchię danych w FreeCAD:
- Dokument ($\text{Document}$) – to otwarty plik ($\text{.FCStd}$). Wszystko, co tworzysz, znajduje się w dokumencie.
- Obiekt ($\text{Object}$) – to obiekt parametryczny: prostopadłościan, cylinder, szkic itp.
- Kształt ($\text{Shape}$) – to bryła geometryczna ($\text{B-Rep}$), którą można wizualizować.
Zawsze pracujesz w kontekście aktywnego dokumentu.
- Pobranie bieżącego dokumentu:
doc = FreeCAD.ActiveDocument - Tworzenie nowego dokumentu:
doc = FreeCAD.newDocument("MyDesign")
Część 2. Tworzenie Prostopadłościanu za pomocą Pythona
Najprostszym obiektem 3D w FreeCAD jest $\text{Part::Box}$.
Przykład kodu:
Python
doc = FreeCAD.ActiveDocument or FreeCAD.newDocument()
box = doc.addObject("Part::Box", "MyBox")
box.Length = 20.0
box.Width = 10.0
box.Height = 5.0
doc.recompute() # Obowiązkowe po zmianie parametrów!
Wszystkie wymiary są w milimetrach (domyślnie w FreeCAD).
Część 3. Dodatek: „Prostopadłościan parametryczny”
Kluczowe kroki do stworzenia dodatku budującego prostopadłościan:
- Utwórz folder: $\text{…/Mod/ParamBoxAddon/}$
- Plik InitGui.py: Rejestruje środowisko pracy ($\text{workbench}$).
- Plik param_box_workbench.py: Zawiera klasę $\text{CreateBoxCommand}$, która tworzy nowy prostopadłościan ($\text{Part::Box}$) z domyślnymi wymiarami ($\text{30.0 x 20.0 x 10.0}$) po wywołaniu.
Część 4. Inne Podstawowe Obiekty
Możesz tworzyć więcej brył za pomocą modułu $\text{Part}$:
- Cylinder:
doc.addObject("Part::Cylinder", "MyCylinder")(właściwości: $\text{Radius}$, $\text{Height}$) - Kula ($\text{Sphere}$):
doc.addObject("Part::Sphere", "MySphere")(właściwość: $\text{Radius}$) - Stożek ($\text{Cone}$):
doc.addObject("Part::Cone", "MyCone")(właściwości: $\text{Radius1}$ – dół, $\text{Radius2}$ – góra, $\text{Height}$)
Zadanie Praktyczne
- Zmodyfikuj dodatek, aby tworzył cylinder zamiast prostopadłościanu.
- Zapewnij unikalną nazwę dla tworzonego obiektu (np. $\text{Box\_1, Box\_2…}$).
- Dodaj drugą komendę $\ll\text{Create Cylinder}\gg$ do tego samego środowiska pracy.
Lekcja 4. Graficzny Interfejs Użytkownika (GUI): Okno Dialogowe z Polami Wejściowymi – Code 1001
Tutorial: Tworzenie Dodatków dla FreeCAD
Cel Lekcji: Stworzenie okna z polami do wprowadzania długości, szerokości i wysokości, a następnie zbudowanie prostopadłościanu z tymi parametrami po kliknięciu przycisku.
W Tym Artykule
- 01 Część 1. Jak działa GUI w FreeCAD?
- 02 Część 2. Dodatek: „Box Builder with GUI” (Kreator Prostopadłościanów z GUI)
- 04 Krok 4. Sprawdzenie Działania
- 05 Zadanie Praktyczne
- 06 Wskazówki do Pracy z GUI
- 07 Co dalej?
Część 1. Jak działa GUI w FreeCAD?
FreeCAD używa $\text{PySide}$ – wrappera Pythona dla biblioteki Qt (tej samej, której używają Blender, Maya i wiele innych programów).
Kluczowe komponenty:
- $\text{QtGui.QDialog}$ – okno modalne
- $\text{QtGui.QLineEdit}$ – pole do wprowadzania tekstu
- $\text{QtGui.QPushButton}$ – przycisk
- $\text{QtGui.QFormLayout}$ – wygodny układ „etykieta + pole”
Wszystkie elementy GUI są tworzone wewnątrz skryptu Pythona, bez plików zewnętrznych.
Część 2. Dodatek: „Box Builder with GUI”
Krok 3. Plik box_builder_workbench.py
Python
# box_builder_workbench.py
import FreeCAD, FreeCADGui
from PySide import QtGui, QtCore
# === FUNKCJA TWORZENIA PROSTOPADŁOŚCIANU ===
def create_box(length, width, height, name="CustomBox"):
doc = FreeCAD.ActiveDocument
if not doc:
doc = FreeCAD.newDocument("BoxBuilder")
# Unikalna nazwa
base_name = name
index = 1
obj_name = base_name
while obj_name in [obj.Name for obj in doc.Objects]:
obj_name = f"{base_name}_{index}"
index += 1
box = doc.addObject("Part::Box", obj_name)
box.Length = length
box.Width = width
box.Height = height
doc.recompute()
return box
# === OKNO DIALOGOWE ===
class BoxBuilderDialog(QtGui.QDialog):
def __init__(self):
super(BoxBuilderDialog, self).__init__()
self.setWindowTitle("Box Builder")
self.setWindowFlags(QtCore.Qt.WindowStaysOnTopHint)
self.resize(300, 150)
# Pola wejściowe
self.length_input = QtGui.QLineEdit("30.0")
self.width_input = QtGui.QLineEdit("20.0")
self.height_input = QtGui.QLineEdit("10.0")
# Przyciski
self.create_button = QtGui.QPushButton("Create Box")
self.cancel_button = QtGui.QPushButton("Cancel")
# Łączenie przycisków
self.create_button.clicked.connect(self.on_create)
self.cancel_button.clicked.connect(self.reject)
# Układ (Layout)
layout = QtGui.QFormLayout()
layout.addRow("Length (mm):", self.length_input)
layout.addRow("Width (mm):", self.width_input)
layout.addRow("Height (mm):", self.height_input)
button_layout = QtGui.QHBoxLayout()
button_layout.addWidget(self.create_button)
button_layout.addWidget(self.cancel_button)
main_layout = QtGui.QVBoxLayout()
main_layout.addLayout(layout)
main_layout.addLayout(button_layout)
self.setLayout(main_layout)
def on_create(self):
try:
length = float(self.length_input.text())
width = float(self.width_input.text())
height = float(self.height_input.text())
if length <= 0 or width <= 0 or height <= 0:
raise ValueError("All dimensions must be positive")
create_box(length, width, height)
self.accept() # Zamknij okno
except ValueError as e:
QtGui.QMessageBox.warning(self, "Input Error", f"Invalid input:\n{str(e)}")
# === KOMENDA ===
class BoxBuilderCommand:
# ...
def Activated(self):
dialog = BoxBuilderDialog()
dialog.exec_() # Wywołanie modalne
# ...
# === ŚRODOWISKO PRACY (WORKBENCH) ===
class BoxBuilderWorkbench(FreeCADGui.Workbench):
# ...
pass
FreeCADGui.addCommand("BoxBuilderCommand", BoxBuilderCommand())
Zadanie Praktyczne
- Dodaj czwarte pole: „Nazwa” – aby użytkownik mógł ustawić nazwę obiektu.
- Upewnij się, że jeśli nazwa jest pusta, zostanie użyta domyślna wartość („$\text{CustomBox}$”).
- Dodaj pole wyboru ($\text{checkbox}$) „Center on origin” (Wyśrodkuj na początku układu współrzędnych) $\rightarrow$ jeśli jest włączone, prostopadłościan powinien być wyśrodkowany.
Wskazówka do centrowania:
Po utworzeniu prostopadłościanu zmień jego właściwość $\text{Placement}$:
Python
from FreeCAD import Vector
box.Placement.Base = Vector(-length/2, -width/2, height/2)
Co dalej?
W Lekcji 5 nauczymy się:
- Jak zapisywać ustawienia pomiędzy uruchomieniami FreeCAD
- Zapewnić zapamiętanie ostatnio wprowadzonej wartości wymiaru
- Użyć wbudowanego mechanizmu FreeCAD: $\text{FreeCAD.ParamGet()}$
Lekcja 7. Publikowanie Dodatku: Od Folderu do GitHub i Menedżera Dodatków – Code 1001
Cel Lekcji: Przygotowanie dodatku do dystrybucji, stworzenie metadanych i opublikowanie go na GitHub, aby każdy użytkownik FreeCAD mógł go zainstalować jednym kliknięciem.
Część 1. Czym jest Menedżer Dodatków?
Menedżer Dodatków ($\text{Tools} \to \text{Addon Manager}$) to wbudowane narzędzie FreeCAD, które:
- Pokazuje katalog ponad 300 oficjalnych dodatków.
- Pozwala instalować, aktualizować i usuwać dodatki bez ręcznego kopiowania plików.
- Współpracuje z repozytoriami GitHub.
Aby Twój dodatek się tam pojawił, musisz:
- Przesłać go na GitHub.
- Dodać plik $\text{package.xml}$.
- (Opcjonalnie) Wysłać $\text{PR}$ (Pull Request) do $\text{FreeCAD-addons}$.
Część 3. Tworzenie package.xml
Utwórz plik $\text{package.xml}$ w katalogu głównym:
XML
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="no" ?>
<package format="1"
xmlns="[Namespace Usunięty]">
<name>BoxBuilderAddon</name>
<description>
A simple tool to create parametric boxes with custom dimensions
and GUI. Saves last used values between sessions.
</description>
<version>1.0.0</version>
<date>2025-04-05</date>
<maintainer email="your.email@example.com">Your Name</maintainer>
<license file="LICENSE">LGPL-2.1-or-later</license>
<icon>Resources/icons/box_builder.svg</icon>
<content>
<workbench>BoxBuilderAddon</workbench>
</content>
<dependencies>
<freecad>0.20</freecad>
</dependencies>
</package>
Część 4. Plik LICENSE
Utwórz plik $\text{LICENSE}$ z tekstem licencji.
Przykład dla LGPL-2.1:
- Przejdź do: Usunięty link.
- Skopiuj cały tekst.
- Wklej go do pliku $\text{LICENSE}$.
Część 6. Publikowanie na GitHub
Kroki:
- Zarejestruj się na GitHub.
- Kliknij New repository.
- Nazwa: $\text{BoxBuilderAddon}$.
- Zainicjuj bez $\text{README}$.
- Kliknij Create repository.
- Postępuj zgodnie z instrukcjami, aby przesłać swój lokalny folder:
Bash
git init
git add .
git commit -m "Initial release"
git branch -M main
git remote add origin [Usunięty URL Repozytorium]
git push -u origin main
Zastąp yourname swoją nazwą użytkownika GitHub.
Część 7. Testowanie Instalacji
Aby dodatek pojawił się na oficjalnej liście, musisz przesłać Pull Request do: Usunięty link.
Nawet bez tego, użytkownicy mogą go zainstalować za pomocą bezpośredniego linku:
- W Menedżerze Dodatków: $\text{Tools} \to \text{Addon Manager} \to \dots \to \text{Install custom addon}$
- Wklej URL: Usunięty link.
Co dalej?
- Dodanie obsługi centrowania (z zadania z Lekcji 5).
- Implementacja wielokrotnego wprowadzania (tworzenie siatki prostopadłościanów).
- Integracja z $\text{PartDesign}$ w celu tworzenia brył obrotowych.
- Napisanie dodatku dla własnego zadania: śruby, ramy, obliczenia itp..
Poniższe wideo może być pomocne, ponieważ pokazuje, jak instalować dodatki w pokrewnym programie CAD/3D (Blenderze), co może dostarczyć ogólnego kontekstu dla zarządzania dodatkami.
Jak instalować dodatki w Blenderze (z GitHub i Blender.org) [Usunięty link do wideo]